Ном унших арга

Хэвлэх PDF

ННом унших арга номтой ажиллах ажилгааны чухал  бүтээгдэхүүн  хэсэг нь урьдчилан  танилцах явдал юм.Номыг уншиж судлахын өмнө  урьдчилан танилцах нь номын агуулгын тухай ерөнхий ойлголтоос хэсэг бүлгийн уялдаа холбоог системтэй  ойлгоход дөхөм үзүүлдэг. Номын  гол  хэсэг  нь  хаанаас эхлэх ,түүнийг ямар аргаар унших,хэдий хэмжээний цаг ,хүч  гаргаж ажиллахад бололцоо олгодог. Урьдчиланчилан  танилцах  нь уншилтыг тодорхой зорилго чиглэл зохион байгуулалттай болгодог. Номтой танилцах үйл ажиллагаа нь зохиолч , номын  нэр , хэвлэгдсэн он ,  хэвлэлийн  газрыг мэдэхээс  эхэлнэ. Yүний   үр дүнд  хаанахын ямар зохиолч бичсэн , юуны  тухай  ном болох зэрэг хамгийн ерөнхий  төсөөлөлтэй  болно .

Номын  агуулга , сэдэв , бичих болсон  шаардлага , зохиолчоос дэвшүүлсэн  зорилт, үзэл санаа , номын  бүтэц , гол дүгнэлт , онцлог зэргийг удиртгал , оршил , гарчиг , номын  төгсгөл буюу дүгнэлт , ашигласан  номын жагсаалт  янз бүрийн зураг , бүдүүвч таблиц , схемээс мэдэх болно . Номын  оршилд  тухайн номын агуулга , зорилт , номын бичих болсон  шалтгаан , баримт  материалын онцлогийг тайлбарласан  байхаас гадна зарим  номны  оршилд  хэрхэн унших  талаар ч зөвөлсөн байх  нь цөөнгүй байдаг .  Удиртгал  хэсэг нь номыг уншихын тулд  мэдвэл  зохих үндсэн  тулгуур материалыг агуулж байдаг . Мөн  номын ерөнхий  төлөвлөгөө , бичиглэлийн арга  зүйг дурдсан байх болно . Номын  гарчгийг аль  хуудасанд ямар бүлэг хэд байгааг мэдэхэд  зориулагдсан  лавлах төдийхнөөр  ойлгох  нь хангалтгүй юм . Номын  гарчгаас  нь агуулга ,  бүтэц  , үндсэн  ба  нэмэлт  сэдэв  зэргийг мэдэх болно .Ялангуяа шинжлэх  ухааны ном зохиолыг уншихад  гарчигтай  танилцах  нь  бүр ч чухал . Номын гарчгийн ач холбогдлыг их  хотын  дотор баримжаа олоход хотын зураг ,хичнээн  их   хэрэгтэй  болдогтой зүрлэсэн   байдаг . Гарчиг нь  янз бүрээр бичигдсэн байдаг тул  тэрхүү онцлогт нь тохируулан ашиглаж  сурах  чухал . Гарчигт  гол  төлөв бүлгийн үндсэн сэдвийг бичих  ба үүнээс гадна заримдаа бүлгүүдийн агуулгын жагсаалтыг оруулсан байдаг. Гарчиг номын агуулгын жагсаалтыг  багтаасан байвал  номтой  танилцахдаа зөвхөн  бүлгийн  нэрийг  түүж  уншаад  номын  гол  агуулгын  жагсаалтыг номоо уншиж , судлах  явцад ашиглах нь тохиромжтой  . Оюутан  хүн  ном бүрийг унших  бололцоогүй  учираас  зарим  номтой  ерөнхийд нь танилцаж  гүйлгэн  харах зэргээр хязгаарлах  шаардлаг гардаг . Номтой богино хугцаанд  танилцах , гүйлгэн  харах  чадварыг эзэмших  нь оюутан ,сурагчдын  бие даан  ажиллах дадлага туршлагын чухал   хэсэг мөн . Номын  хуудсыг эргүүлж байгаад агуулгыг нь тодорхой  хэлдэг .Ийм чадварыг эзэмшихын  тулд  тодорхой  зорилготой , уйгагүй   хөдөлмөрлөх  хэрэгтэй.

Номын тухай ерөнхий төсөөлөлтэй болсныхоо дараа судалах ажилдаа орно . Ингэхдээ хэсэг бүлэг , бүрээр тодруулан  унших нь илүү ашигтай . Үүний тулд  бүлэг ,зүйл  бүрийг судлахын өмнө түүнийг ерөнхийд  нь гүйлгэн  харж, ерөнхий агуулга , дүгнэлт ,  бичиглэлийн дарааллыг мэдэж авна.Үүнд зориулж байгаа хэдэн хором бол  цаашдаа ном уншихдаа зарцуулах  хугцааг хэмнэж ,нэг бүхэл зүйлийн  доторхи  салангад  тусгай  асуудлуудыг уялдаа холбоонд ойлгоход дөхөм үзүүлдэг . Ном унших явцад олон удаа завсарлах  нь муу нөлөөтэй . Богино  хугацаагаар завсарлах шаардлага  гарвал  догол мөрийг дуустал унших ,уртаар  завсарлавал бүтэн бүлгээр буюу сэдвийг дуусгавал сайн . Номын утга агуулгыг бодож боловсруулах ,ойлгох  тогтооход цаг хэрэгтэй . Уншиж байгаа зүйлээ бодож  боловсруулах , уншисанаа дахин тодруулах , өөр  ном зохиолоос харах ,холбож бодох зэрэгт  цаг бүү харамлаарай . Бүлэг хэсэг бүрийг дуусгаад  түүний гол агуулгыг бодож  цэгцлэн дараагын бүлэгт  шилжих  хэрэгтэй . Уншсан зүйлийнхээ талаар эрэгцүүлэн бодож цэгцлэн дараагийн бүлэгт  шилжих хэрэгтэй .Уншсан зүйлийнхээ талаар эрэгцүүлэн бодохоос  битгий залхуураарай . Залхуурал хамгийн хортой  гэдгийг цаг ямагт санаж явбал сайн . Бүлэг  ,зүйл бүрийг уншиж дуусгасны дараа тэдгээрийн талаархи тодорхой ойлголтондоо тулгуурлан нэгэн бүхэл бүтэн  систем болгон ойлгож  явахыг эрмэлз . Ингэж болловсруулсны дүнд  бүтэн   гүйцэд  системтэй  мэдлэг авч чадна . Уншилтын үед  мэдэхгүй  нэр томъёо ойлгохдохгүй тодорхойлт ,үг өгүүлбэрийг орхих нь дараагийн хэсгийг ойлгоход  бэрхшээлтэй байдаг. Иймээс мэдэхгүй үг ,нэр томъёо ,зэргийг уул  номнд тайлбарлаагүй бол янз бүрийн толь , лавлах бичиг бусад ном зүхиолуудыг ашиглаж заавал мэдэж авахыг хичээ. Дашрамд нь хэлэхэд оюутан  хүн ямар нэгэн  толь лавлахыг чадамгай  ашиглаж сурах нь чухал. Ойлгогдохгүй  зүйлийг олон дахин уншиж , бас бодож сээтгэж сур . Номыг зүнзгий  ойлгох нэг үндэс нь дахин дахин унших явдал юм. Ном эх зохиолыг өөрөө уншиж судлахын оронд бусдын тэмдэглэлийг  унших буюу  хуудлан авах ,тэднээр яриулах төдийхнөөр өөрийгөө хуурдаг тохиолдол олон  оюутанд байдаг . Та нар номыг уншиж , боловсруулж бичиж тэмдэглэж дууссаны  дараа түүнийгээ илтэх ,юм уу ярих , эсвэл харилцан ярилцах боломжийг хайж олбол тун сайн .Номыг уншиж судлаж дууссаны дараа бусад хүмүүстэй  шүүн ярилцах нь ашигтай.

 

ёу